เซนเซอร์วัดคุณภาพน้ำ EC & Salinity : ค่าความเค็มน้ำ และ Conductivity ต่างกันไหม?

อัพเดทล่าสุด: 10 ก.ย. 2026

47 ผู้เข้าชม

เซนเซอร์วัดคุณภาพน้ำ (Water Quality Sensor) ถือเป็นหัวใจสำคัญของการบริหารจัดการน้ำ ไม่ว่าจะเป็นในฟาร์มเลี้ยงสัตว์น้ำ (Aquaculture) เกษตรกรรมอัจฉริยะ (Smart Farming) หรือระบบบำบัดน้ำเสียในโรงงานอุตสาหกรรม แต่หนึ่งในคำถามที่วิศวกรและผู้ประกอบการด้านการประมงมักสงสัยอยู่เสมอคือ "ค่า EC (Conductivity) และ ค่าความเค็ม (Salinity) ต่างกันอย่างไร?" และ "ทำไมค่าเหล่านี้ถึงมีผลอย่างมากต่อการรอดชีวิตของสัตว์น้ำ ไม่ว่าจะเป็นปลาน้ำจืด ปลาน้ำเค็ม หรือกุ้ง?"

วันนี้ E-Power Service จะพาทุกท่านมาเจาะลึกความต่าง หลักการทำงานของเซนเซอร์ และไกด์ไลน์การเลือกใช้งานให้เหมาะกับระบบของคุณ

เซนเซอร์วัดคุณภาพน้ำ ด้านค่า EC (Conductivity) คืออะไร?

เซนเซอร์วัดคุณภาพน้ำ ประเภทวัดค่า EC (Electrical Conductivity) คือ อุปกรณ์ที่ใช้วัดความสามารถในการนำกระแสไฟฟ้าของน้ำ โดยกระแสไฟฟ้าจะไหลผ่านน้ำได้ดีก็ต่อเมื่อมี "ไอออนของแร่ธาตุและเกลือละลายอยู่"

หน่วยวัดค่า EC: นิยมใช้เป็น ไมโครซีเมนส์ต่อเซนติเมตร ($mu S/cm$) หรือ มิลลิซีเมนส์ต่อเซนติเมตร ($mS/cm$)
ปัจจัยที่มีผล: ยิ่งน้ำมีแร่ธาตุ เช่น โซเดียม แคลเซียม แมกนีเซียม หรือไนเตรต ละลายอยู่มาก กระแสไฟฟ้าก็ยิ่งไหลผ่านได้ดี ทำให้ค่า EC สูงขึ้น
จุดเด่น: ค่า EC ไม่ได้ระบุชื่อแร่ธาตุชนิดใดชนิดหนึ่งโดยเฉพาะ แต่เป็นการวัด "ปริมาณไอออนรวมทั้งหมด" ที่ละลายอยู่ในน้ำ

เซนเซอร์วัดคุณภาพน้ำ ด้านค่าความเค็ม (Salinity) คืออะไร?

เซนเซอร์วัดคุณภาพน้ำ ประเภทวัดค่าความเค็ม (Salinity Sensor) คือ อุปกรณ์ที่ใช้วัดปริมาณความเข้มข้นของเกลือทั้งหมดที่ละลายอยู่ในน้ำ โดยเน้นไปที่เกลือโซเดียมคลอไรด์ (NaCl) เป็นหลัก

หน่วยวัดความเค็ม: นิยมใช้เป็น Parts Per Thousand (ppt) หรือ Grams per Liter (g/L) และ Practical Salinity Units (PSU)

ระดับความเค็มในธรรมชาติ:

น้ำบริสุทธิ์ / น้ำจืด: มีค่าความเค็มใกล้เคียง 0 - 0.5 ppt
น้ำกร่อย (Brackish Water): มีค่าความเค็มช่วง 0.5 - 30 ppt
น้ำทะเล (Seawater): มีความเค็มเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 35 ppt

เซนเซอร์วัดคุณภาพน้ำ เปรียบเทียบความต่าง: EC vs Salinity

หากสรุปให้เข้าใจง่ายที่สุด "ค่า EC คือการวัดความสามารถในการนำไฟฟ้าของน้ำ" ส่วน "ค่า Salinity คือการคำนวณปริมาณเกลือโดยตรง"

หัวข้อเปรียบเทียบ	ค่า EC (Electrical Conductivity)	ค่าความเค็ม (Salinity)
พารามิเตอร์ที่วัด	ปริมาณไอออนแร่ธาตุรวมทั้งหมด	ปริมาณความเข้มข้นของเกลือ (NaCl)
หน่วยวัดหลัก	µS/cm หรือ mS/cm	ppt (ส่วนในพันส่วน) หรือ PSU
การประยุกต์ใช้งาน	แปลงปลูกพืชไฮโดรโปนิกส์, น้ำ RO/DI, น้ำป้อน Boiler	ฟาร์มเลี้ยงสัตว์น้ำ (Aquaculture), ป่าชายเลน, น้ำทะเล
หลักการทำงาน	ปล่อยกระแสไฟฟ้าและวัดค่าการนำไฟฟ้าโดยตรง	วัดค่า EC ร่วมกับอุณหภูมิ แล้วประมวลผลเป็นค่า ppt

เซนเซอร์วัดความเค็ม (Salinity Sensor) ส่วนใหญ่ในปัจจุบัน ใช้หัววัดค่า EC ทำงานร่วมกับ เซนเซอร์วัดอุณหภูมิ (Temperature Sensor) ภายในตัว แล้วนำค่าทั้งสองมาแปลงผ่านสมการคณิตศาสตร์ออกมาเป็นค่าความเค็ม ($ppt$) แบบ Real-time

เซนเซอร์วัดคุณภาพน้ำ ทำไมค่า EC และความเค็ม จึงสำคัญต่อสัตว์น้ำและอุตสาหกรรม?

สำคัญต่อฟาร์มเลี้ยงสัตว์น้ำ (Aquaculture)

สัตว์น้ำทุกชนิดมีกลไกการรักษาสมดุลน้ำและเกลือแร่ในร่างกาย (Osmoregulation)

ผลกระทบเมื่อค่าน้ำเปลี่ยนฉับพลัน: หากฝนตกหนักจนความเค็มดรอป หรือน้ำระเหยจนความเค็มสูงเกินไป สัตว์น้ำจะเกิดความเครียด หยุดกินอาหาร ภูมิคุ้มกันตก และอาจช็อกตายได้ง่าย
การเฝ้าระวัง: การติดตั้ง เซนเซอร์วัดคุณภาพน้ำ แบบเรียลไทม์ ช่วยให้ผู้เลี้ยงทราบความเปลี่ยนแปลงและเติมน้ำหรือปรับระดับความเค็มได้ทันท่วงที
สำคัญต่อระบบอุตสาหกรรมและเกษตรแม่นยำ
งานอุตสาหกรรม: ควบคุมค่า EC ในระบบคูลลิ่งทาวเวอร์และบอยเลอร์ เพื่อป้องกันการเกิดตะกรันและการกัดกร่อนท่อส่งน้ำ
เกษตรกรรม (Smart Farming): ควบคุมการจ่ายปุ๋ยในระบบน้ำให้พืชได้อย่างพอดี ไม่มากเกินไปจนรากไหม้ หรือน้อยเกินไปจนพืชขาดสารอาหาร

เซนเซอร์วัดคุณภาพน้ำ แนะนำรุ่นยอดนิยมจาก E-Power Service

เพื่อการตรวจวัดที่แม่นยำ ทนทาน และพร้อมเชื่อมต่อกับระบบควบคุมอัตโนมัติ E-Power Service ขอแนะนำโซลูชันเซนเซอร์วัดคุณภาพน้ำเกรดอุตสาหกรรม:

Industrial EC / Conductivity Sensor (Modbus RS485) — เซนเซอร์วัดค่าความนำไฟฟ้าของน้ำ วัสดุ electrode ทนทานต่อสารเคมีและการกัดกร่อน มีระบบชดเชยอุณหภูมิอัตโนมัติ (ATC) สื่อสารผ่านโปรโตคอล Modbus RS485 เดินสายได้ไกล
Salinity Sensor for Aquaculture — เซนเซอร์วัดความเค็มน้ำชนิดจุ่ม (Submersible Type) ออกแบบมาสำหรับการใช้งานในบ่อเลี้ยงกุ้ง ปลากะพง และงานประมงโดยเฉพาะ อ่านค่าเสถียรและดูแลรักษาง่าย
Multi-Parameter Water Quality Sensor Solution — โซลูชันชุดเซนเซอร์วัดคุณภาพน้ำแบบรวม (pH, EC, Salinity, DO, Temp) ต่อเข้ากับ PLC (CODESYS / Siemens / Mitsubishi), จอ HMI หรือระบบ SCADA & IoT เพื่อมอนิเตอร์ผ่านสมาร์ทโฟนได้ทันที