CODESYS คืออะไร? รู้จักซอฟต์แวร์เขียนโปรแกรม PLC มาตรฐาน IEC 61131-3 ที่ใช้ได้หลายยี่ห้อ
CODESYS คืออะไร ซอฟต์แวร์เขียนโปรแกรม PLC มาตรฐาน IEC 61131-3 ที่ไม่ผูกกับยี่ห้อฮาร์ดแวร์ ถ้าเคยเปิดดูคู่มือ PLC หรือคอนโทรลเลอร์อุตสาหกรรมจากยุโรป หลายครั้งจะเจอชื่อ CODESYS อยู่ในหน้าซอฟต์แวร์ แม้ยี่ห้อฮาร์ดแวร์จะต่างกันก็ตาม นั่นเพราะ CODESYS คือแพลตฟอร์มเขียนโปรแกรมระบบอัตโนมัติที่ผู้ผลิตจำนวนมากเลือกใช้เป็นแกนกลาง บทความนี้จะพาไปรู้จักว่า CODESYS คืออะไร มาจากไหน รองรับภาษาอะไรบ้าง และทำไมวิศวกรอัตโนมัติยุคนี้ควรรู้จัก
CODESYS คืออะไร?
CODESYS คือซอฟต์แวร์สำหรับเขียนโปรแกรมควบคุมระบบอัตโนมัติตามมาตรฐาน IEC 61131-3 พัฒนาโดยบริษัทสัญชาติเยอรมัน จุดเด่นคือ ไม่ผูกกับฮาร์ดแวร์ยี่ห้อใด ผู้ผลิต PLC และคอนโทรลเลอร์หลายร้อยรายทั่วโลกนำ CODESYS ไปใช้เป็นซอฟต์แวร์ของอุปกรณ์ตัวเอง ทำให้วิศวกรเรียนเครื่องมือเดียว แล้วนำไปเขียนโปรแกรมให้อุปกรณ์ได้หลายยี่ห้อ รองรับภาษา Ladder, Structured Text, Function Block Diagram, SFC และอื่นๆ
ชื่อ CODESYS มาจากไหน?
CODESYS ย่อมาจาก Controller Development System หรือ "ระบบพัฒนาโปรแกรมสำหรับคอนโทรลเลอร์" ในอดีตเขียนแบบตัวพิมพ์ใหญ่สลับเล็กว่า CoDeSys ปัจจุบันใช้ตัวพิมพ์ใหญ่ทั้งหมด ส่วนการออกเสียง วิศวกรไทยนิยมเรียกว่า "โค-ดี-ซิส" หรือ "โค้ด-ซิส" ซึ่งเข้าใจตรงกันทั้งสองแบบ
ประวัติและบริษัทผู้พัฒนา CODESYS
ก่อตั้งที่เมืองเคมพ์เทิน (Kempten) รัฐบาวาเรีย ประเทศเยอรมนี ในชื่อ 3S-Smart Software Solutions GmbH โดยผู้ร่วมก่อตั้ง Dieter Hess และ Manfred Werner โดยมุ่งพัฒนาซอฟต์แวร์สำหรับระบบอัตโนมัติโดยเฉพาะ
ซอฟต์แวร์ CoDeSys ได้รับความนิยมในหมู่ผู้ผลิตคอนโทรลเลอร์ เพราะช่วยให้ไม่ต้องพัฒนาซอฟต์แวร์เขียนโปรแกรมเองตั้งแต่ศูนย์
ปรับโครงสร้างเป็น CODESYS Group แยกงานพัฒนาซอฟต์แวร์และงานขาย-บริการออกจากกันอย่างชัดเจน รวมระยะเวลาดำเนินงานกว่า 30 ปี
โครงสร้างของ CODESYS Group
บริหารและจัดการ · เคมพ์เทิน เยอรมนี
ฝ่ายวิจัยและพัฒนาซอฟต์แวร์ · เคมพ์เทิน เยอรมนี
ขาย การตลาด อบรม และสนับสนุนลูกค้า · เคมพ์เทิน เยอรมนี
บริษัทในเครือภายใต้ CODESYS GmbH
มิลาน อิตาลี
เบเวอร์ลี แมสซาชูเซตส์ สหรัฐฯ
ปักกิ่ง จีน
นอกจากสำนักงานในเครือแล้ว CODESYS ยังมีตัวแทนจำหน่ายและพันธมิตรกระจายอยู่ทั่วโลก ทำให้หาเอกสาร ตัวอย่างโปรแกรม และชุมชนผู้ใช้งานได้ง่าย
ทำไม CODESYS จึงได้รับความนิยมทั่วโลก?
ตามข้อมูลของ CODESYS ผู้ผลิตหลายร้อยรายใช้ CODESYS ในผลิตภัณฑ์ของตน
ตั้งแต่ PLC ขนาดเล็ก คอนโทรลเลอร์เครื่องจักร ไปจนถึง Industrial PC
ยึดมาตรฐานสากล โปรแกรมเขียนแบบเดียวกันไม่ว่าใช้ฮาร์ดแวร์ยี่ห้อไหน
แบรนด์ที่คุ้นเคยในวงการอัตโนมัติจำนวนมาก เช่น WAGO, Festo, Lenze, ABB, Parker และ Weidmüller ใช้ CODESYS เป็นพื้นฐานของซอฟต์แวร์ในอุปกรณ์บางกลุ่ม ขณะที่ผู้ผลิต PLC รายใหญ่บางรายยังใช้ซอฟต์แวร์ของตัวเอง สำหรับผู้ใช้งาน ข้อดีคือ ทักษะที่เรียนครั้งเดียวใช้ได้กับอุปกรณ์หลายยี่ห้อ และไม่ถูกผูกติดกับผู้ผลิตรายเดียวในระยะยาว
CODESYS รองรับภาษาโปรแกรมอะไรบ้าง?
มาตรฐาน IEC 61131-3 กำหนดภาษาสำหรับเขียนโปรแกรม PLC ไว้หลายแบบ CODESYS รองรับครบ และยังมีภาษาเสริมของตัวเองอีกหนึ่งภาษา
หน้าตาเหมือนวงจรรีเลย์ เป็นที่คุ้นเคยของช่างไฟฟ้า เหมาะกับลอจิกเปิด-ปิดและ Interlock
ภาษาแบบข้อความคล้าย Pascal เหมาะกับการคำนวณซับซ้อน ลูป และการจัดการข้อมูล
ต่อบล็อกฟังก์ชันเข้าหากัน เห็นการไหลของสัญญาณชัด เหมาะกับงานควบคุมกระบวนการ
แบ่งงานเป็นขั้นตอนและเงื่อนไขเปลี่ยนขั้น เหมาะกับเครื่องจักรที่ทำงานเป็นลำดับ
ภาษาระดับต่ำคล้าย Assembly ถูกยกเลิกในมาตรฐาน IEC 61131-3 ฉบับที่ 3 ใช้เพื่อดูแลโปรแกรมเก่าเป็นหลัก
ภาษาเสริมของ CODESYS วางบล็อกได้อิสระบนพื้นที่ทำงาน กำหนดลำดับการประมวลผลเองได้
ภาษาไหนเหมาะกับใคร?
ในประเทศไทยและเอเชีย โปรแกรมเมอร์ PLC ส่วนใหญ่มาจากสายไฟฟ้าจึงนิยม Ladder ส่วนในยุโรป วิศวกรจำนวนมากมาจากสายซอฟต์แวร์จึงนิยม Structured Text เป็นหลัก จุดแข็งของ CODESYS คือ ผสมหลายภาษาในโปรเจกต์เดียวได้ เช่น ใช้ Ladder สำหรับ Interlock ความปลอดภัย ใช้ ST สำหรับคำนวณสูตร และใช้ SFC คุมลำดับการทำงานของเครื่อง ทีมที่มีพื้นฐานต่างกันจึงทำงานร่วมกันได้ และช่วยลดเวลา Commissioning หน้างาน
ส่วนประกอบหลักของ CODESYS
| ส่วนประกอบ | หน้าที่ |
|---|---|
| Development System | โปรแกรมเขียน ทดสอบ และดีบัก ติดตั้งบน Windows ดาวน์โหลดได้ฟรี มีโหมดจำลองให้ทดสอบโดยไม่ต้องมีฮาร์ดแวร์ |
| Runtime (CODESYS Control) | ซอฟต์แวร์ที่รันโปรแกรมจริงบนคอนโทรลเลอร์หรือ Industrial PC |
| Visualization / WebVisu | สร้างหน้าจอ HMI ในโปรเจกต์เดียวกัน และเปิดดูผ่านเว็บเบราว์เซอร์ได้ |
| Fieldbus และการสื่อสาร | รองรับ EtherCAT, PROFINET, EtherNet/IP, CANopen, Modbus TCP/RTU และ OPC UA |
| SoftMotion | ส่วนเสริมสำหรับควบคุมการเคลื่อนที่ของเซอร์โวหลายแกน |
| CODESYS Store | แหล่งดาวน์โหลดไลบรารี ส่วนเสริม และตัวอย่างโปรเจกต์ |
ใครควรเรียนรู้ CODESYS?
- วิศวกรและช่างอัตโนมัติ ที่ต้องทำงานกับเครื่องจักรจากยุโรป หรือคอนโทรลเลอร์หลายยี่ห้อในโรงงานเดียว
- ผู้สร้างเครื่องจักร (OEM) ที่อยากเลือกฮาร์ดแวร์ได้อิสระโดยไม่ต้องเขียนโปรแกรมใหม่ทั้งหมด
- โปรแกรมเมอร์สายซอฟต์แวร์ ที่อยากเข้าสู่งานอัตโนมัติ เพราะ Structured Text คล้ายภาษาโปรแกรมทั่วไป
- นักศึกษาและผู้เริ่มต้น เพราะดาวน์โหลดฟรีและฝึกด้วยโหมดจำลองได้ทันที
อยากใช้คอมพิวเตอร์อุตสาหกรรมแทน PLC?
CODESYS ยังมีซอฟต์แวร์ Runtime ที่เปลี่ยน Industrial PC ให้ทำงานเป็น PLC ได้ อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมในบทความ CODESYS Runtime เปลี่ยน Industrial PC ให้เป็น PLC ได้อย่างไร
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
CODESYS คืออะไร?
CODESYS คือซอฟต์แวร์เขียนโปรแกรมระบบอัตโนมัติตามมาตรฐาน IEC 61131-3 จากเยอรมนี ใช้กับ PLC และคอนโทรลเลอร์ได้หลายยี่ห้อ ไม่ผูกกับผู้ผลิตรายใด
CODESYS ย่อมาจากอะไร?
ย่อมาจาก Controller Development System หมายถึงระบบพัฒนาโปรแกรมสำหรับคอนโทรลเลอร์
CODESYS ใช้ฟรีไหม?
โปรแกรม CODESYS Development System ดาวน์โหลดใช้ได้ฟรี ส่วนไลเซนส์ Runtime และส่วนเสริมบางตัวอาจมีค่าใช้จ่าย ขึ้นกับฮาร์ดแวร์และฟีเจอร์ที่ใช้
CODESYS รองรับภาษาอะไรบ้าง?
รองรับ Ladder Diagram, Structured Text, Function Block Diagram, Sequential Function Chart, Instruction List และภาษาเสริม Continuous Function Chart
PLC ยี่ห้อไหนใช้ CODESYS บ้าง?
ผู้ผลิตหลายร้อยรายใช้ CODESYS เช่น WAGO, Festo, Lenze, ABB, Parker และ Weidmüller ในอุปกรณ์บางกลุ่ม ควรตรวจสอบกับผู้ผลิตว่ารุ่นที่ใช้รองรับ CODESYS หรือไม่
ต้องการคำปรึกษาเรื่อง CODESYS และระบบควบคุมอัตโนมัติ?
ทีมวิศวกร E-POWER พร้อมช่วยเลือกคอนโทรลเลอร์ ออกแบบระบบควบคุม และเชื่อมต่อเครื่องจักรเข้ากับระบบ IoT และ SCADA ของโรงงาน
LINE: @epower info@epower.co.thโทร 081-559-5145 | YouTube: Epower Service | TikTok: epowerservice_
อ้างอิงข้อมูลบริษัท: www.codesys.com
