เซนเซอร์สมาร์ทฟาร์ม 10 ชนิด ที่ฟาร์มยุคใหม่ต้องมี เลือกให้ตรงกับชนิดพืชและสัตว์
SMART FARM GUIDE
10 เซนเซอร์สมาร์ทฟาร์มที่ฟาร์มยุคใหม่ต้องมี เลือกให้ตรงกับชนิดพืชและสัตว์
ไม่ต้องติดครบทุกตัว แต่ต้องเลือกให้ถูก คู่มือนี้ช่วยให้รู้ว่าฟาร์มของคุณควรเริ่มจากเซนเซอร์อะไร และแต่ละตัวช่วยเพิ่มผลผลิตหรือลดต้นทุนได้อย่างไร
สมาร์ทฟาร์มใช้เซนเซอร์อะไรบ้าง?
เซนเซอร์สมาร์ทฟาร์ม ที่ใช้กันมากมี 10 กลุ่ม ได้แก่ อุณหภูมิและความชื้นอากาศ ความชื้นดิน ค่า EC และธาตุอาหารในดิน แสงและรังสีดวงอาทิตย์ CO คุณภาพน้ำ (pH/EC) ออกซิเจนละลายน้ำ ก๊าซแอมโมเนีย สถานีตรวจวัดอากาศ (ฝนและลม) และระดับน้ำหรือแรงดันในระบบน้ำ การเลือกต้องดูจาก ชนิดฟาร์ม เช่น โรงเรือนไฮโดรโปนิกส์เน้น EC/pH และแสง ฟาร์มไก่เน้นอุณหภูมิ ความชื้น และแอมโมเนีย ส่วนบ่อกุ้งเน้นออกซิเจนละลายน้ำ
ตารางเลือกเร็ว
ฟาร์มแต่ละแบบควรเริ่มจากเซนเซอร์อะไร?
| ประเภทฟาร์ม | เซนเซอร์ที่ควรมีก่อน | เพิ่มเติมเมื่อขยายระบบ |
| โรงเรือนไฮโดรโปนิกส์ | อุณหภูมิ-ความชื้น, EC/pH น้ำ, แสง | CO, อุณหภูมิน้ำ |
| ไม้ผลและพืชไร่ (เช่น ทุเรียน) | ความชื้นดิน, สถานีอากาศ (ฝน ลม อุณหภูมิ) | EC ดิน, รังสีดวงอาทิตย์ |
| โรงเรือนเห็ด | อุณหภูมิ-ความชื้น, CO | แสง |
| โรงเรือนไก่ | อุณหภูมิ-ความชื้น, แอมโมเนีย | CO, แรงดันน้ำ |
| ฟาร์มสุกร | อุณหภูมิ-ความชื้น, แอมโมเนีย | CO, ระดับน้ำ |
| บ่อกุ้งและบ่อปลา | ออกซิเจนละลายน้ำ (DO), อุณหภูมิน้ำ, pH | ระดับน้ำ, ความเค็ม |
รายละเอียด
10 เซนเซอร์สมาร์ทฟาร์ม วัดอะไร และช่วยอะไร
01 เซนเซอร์อุณหภูมิและความชื้นอากาศ
เซนเซอร์พื้นฐานที่ทุกฟาร์มควรมี ใช้ควบคุมพัดลม ระบบพ่นหมอก และแผงความเย็น เมื่อนำสองค่ามาคำนวณร่วมกันจะได้ค่า VPD ที่บอกว่าพืชคายน้ำได้เหมาะสมหรือไม่
เหมาะกับ: โรงเรือนทุกชนิด ฟาร์มไก่ ฟาร์มสุกร โรงเพาะเห็ด
02 เซนเซอร์ความชื้นดิน
บอกว่าดินมีน้ำพอให้รากใช้หรือไม่ ช่วยตั้งระบบให้น้ำอัตโนมัติ เปิดเมื่อดินแห้งและหยุดเมื่อพอ ลดน้ำและค่าไฟปั๊มได้มาก สำหรับงานที่ต้องการความแม่นยำสูง อาจใช้เซนเซอร์วัดแรงดึงน้ำในดิน (Soil Water Potential) ร่วมด้วย
เหมาะกับ: สวนไม้ผล พืชไร่ แปลงผักกลางแจ้ง ระบบน้ำหยด
03 เซนเซอร์ EC และธาตุอาหารในดิน
ค่า EC ในดินบอกความเข้มข้นของเกลือและปุ๋ย ช่วยวางแผนใส่ปุ๋ยให้พอดีและเฝ้าระวังดินเค็ม เซนเซอร์ NPK ช่วยดูแนวโน้มธาตุอาหาร แต่ยังควรตรวจดินในห้องแล็บเป็นระยะเพื่อยืนยันค่า
เหมาะกับ: พืชไร่ ไม้ผล พื้นที่เสี่ยงดินเค็ม
04 เซนเซอร์แสงและรังสีดวงอาทิตย์
วัดปริมาณแสงที่พืชได้รับ ใช้ควบคุมม่านพรางแสงในโรงเรือน และใช้ค่ารังสีสะสมกำหนดรอบให้น้ำ (Radiation-based Irrigation) ซึ่งตรงกับความต้องการจริงของพืชมากกว่าการตั้งเวลา Pyranometer วัดรังสีรวม ส่วน PAR Sensor วัดเฉพาะแสงที่พืชใช้สังเคราะห์แสง
เหมาะกับ: โรงเรือนไฮโดรโปนิกส์ เมล่อน มะเขือเทศ ไม้ดอก
สินค้าแนะนำจาก E-POWER
05 เซนเซอร์ CO
ในโรงเรือนปิด CO คือวัตถุดิบของการสังเคราะห์แสง การเติมให้พอดีช่วยเร่งการเติบโต ส่วนในโรงเพาะเห็ดและโรงเรือนสัตว์ ค่า CO ที่สูงเกินบอกว่าการระบายอากาศไม่พอ ควรเลือกเซนเซอร์แบบ NDIR ที่ทนความชื้นสูง
เหมาะกับ: โรงเรือนปิด ห้องปลูกพืช โรงเพาะเห็ด โรงเรือนสัตว์
06 เซนเซอร์คุณภาพน้ำ pH และ EC
หัวใจของระบบไฮโดรโปนิกส์และระบบให้ปุ๋ยทางน้ำ EC บอกความเข้มข้นของปุ๋ย pH บอกว่ารากดูดธาตุอาหารได้หรือไม่ เมื่อต่อเข้าระบบผสมปุ๋ยอัตโนมัติ จะปรับค่าให้ตรงเป้าหมายได้ตลอดเวลา
เหมาะกับ: ไฮโดรโปนิกส์ ระบบน้ำหยดผสมปุ๋ย บ่อเลี้ยงสัตว์น้ำ
สินค้าแนะนำจาก E-POWER
E-POWER In-Line Fertigation System
ระบบผสมปุ๋ยอัตโนมัติ คุมค่า EC/pH ด้วย Closed-loop PID จ่ายน้ำปุ๋ยแยกอิสระ 5 โรงเรือน ดูสินค้า
RIKA RK500-12 pH Sensor
เซนเซอร์วัด pH ออนไลน์ 014 pH กันน้ำ IP68 เอาต์พุต RS485 และ 420mA ดูสินค้า
JIRS PH/ORP-600 Controller
เครื่องวัดและควบคุม pH/ORP มีรีเลย์สั่งปั๊มจ่ายกรด-ด่าง เอาต์พุต 420mA และ RS485 ดูสินค้า
Supmea SUP-TDS210-C Conductivity Meter
เครื่องวัดค่าการนำไฟฟ้าออนไลน์ สำหรับติดตามความเข้มข้นปุ๋ยในน้ำ ดูสินค้า
07 เซนเซอร์ออกซิเจนละลายน้ำ (DO)
เซนเซอร์ที่สำคัญที่สุดของบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำ ค่า DO มักต่ำสุดช่วงเช้ามืด หากต่ำเกินไปสัตว์น้ำจะลอยหัวและตายยกบ่อ การวัดต่อเนื่องร่วมกับการสั่งเครื่องตีน้ำอัตโนมัติช่วยลดความเสี่ยงและค่าไฟ แบบออปติคัลดูแลง่ายกว่าแบบเมมเบรน
เหมาะกับ: บ่อกุ้ง บ่อปลา โรงเพาะฟัก
08 เซนเซอร์ก๊าซแอมโมเนีย (NH)
ก๊าซแอมโมเนียจากมูลสัตว์ทำให้สัตว์โตช้าและป่วยง่าย แนวทางทั่วไปแนะนำไม่ให้เกิน 2025 ppm เมื่อนำค่ามาควบคุมพัดลมอัตโนมัติ จะระบายอากาศได้ทันเวลาแม้ในช่วงกลางคืนที่ลดพัดลมเพื่อรักษาความอบอุ่น
เหมาะกับ: โรงเรือนไก่ระบบปิด ฟาร์มสุกร
09 สถานีตรวจวัดอากาศ (ฝน ลม อุณหภูมิ)
สำหรับแปลงกลางแจ้ง ข้อมูลฝนช่วยงดให้น้ำเมื่อฝนตกพอ ข้อมูลลมช่วยตัดสินใจเรื่องการพ่นสาร และข้อมูลย้อนหลังช่วยวางแผนการปลูกในฤดูถัดไป
เหมาะกับ: สวนไม้ผล พืชไร่ แปลงขนาดใหญ่ ศูนย์วิจัยเกษตร
สินค้าแนะนำจาก E-POWER
สถานีตรวจวัดอากาศครบชุด อุณหภูมิ ความชื้น ลม ฝน และรังสีดวงอาทิตย์
Electronic Rain Gauge
เครื่องวัดปริมาณน้ำฝนแบบ Tipping Bucket คำนวณความเข้มฝนรายชั่วโมงได้
วัดความเร็วและทิศทางลม สำหรับวางแผนพ่นสารและเฝ้าระวังพายุ
10 เซนเซอร์ระดับน้ำ แรงดัน และอัตราการไหล
ดูแลระบบน้ำของฟาร์ม ทั้งระดับน้ำในถังและบ่อ แรงดันในท่อสำหรับคุมปั๊มด้วยอินเวอร์เตอร์ และปริมาณน้ำที่ใช้จริง ช่วยตรวจพบท่อรั่วหรือปั๊มผิดปกติได้เร็ว
เหมาะกับ: ทุกฟาร์มที่มีระบบปั๊มน้ำ ถังเก็บน้ำ หรือบ่อพักน้ำ
สินค้าแนะนำจาก E-POWER
Supmea Electromagnetic Flowmeter LDG-A100
มิเตอร์วัดการไหลแบบแม่เหล็กไฟฟ้า แม่นยำ ±0.5% สำหรับวัดปริมาณน้ำที่ใช้จริง
เซนเซอร์วัดระดับน้ำแบบเรดาร์ ไม่สัมผัสน้ำ สำหรับถังเก็บน้ำ บ่อ และอ่างเก็บน้ำ
เกณฑ์การเลือก
เลือก เซนเซอร์สมาร์ทฟาร์ม อย่างไรให้คุ้มค่า
| ปัจจัย | ข้อแนะนำ |
| เริ่มจากปัญหาที่เสียเงินมากที่สุด | เช่น สัตว์น้ำตายจาก DO ต่ำ หรือพืชเสียหายจากความร้อน ให้ติดเซนเซอร์ตัวนั้นก่อน |
| สัญญาณเอาต์พุต | RS485 Modbus-RTU ต่อหลายตัวบนสายเส้นเดียวได้ เหมาะกับการขยายระบบ ส่วน 420mA เหมาะกับการต่อเข้า PLC เดิม |
| ความทนทาน | ระดับกันน้ำกันฝุ่น IP65 ขึ้นไปสำหรับโรงเรือน และ IP67IP68 สำหรับงานกลางแจ้งหรือจุ่มน้ำ |
| ไฟฟ้าและการสื่อสาร | พื้นที่ไม่มีไฟใช้โซลาร์เซลล์ พื้นที่ไม่มี WiFi ใช้ 4G หรือ LoRaWAN |
| การบำรุงรักษา | เซนเซอร์บางชนิด เช่น pH และแอมโมเนีย ต้องคาลิเบรตหรือเปลี่ยนหัววัดตามรอบ ควรวางงบไว้ตั้งแต่แรก |
| การป้องกันฟ้าผ่า | เซนเซอร์กลางแจ้งที่เดินสายยาวควรติดอุปกรณ์ป้องกันไฟกระชากและต่อกราวด์ให้ถูกต้อง |
ข้อควรรู้
เซนเซอร์จะคุ้มค่าเมื่อข้อมูลถูกนำไปใช้ ทั้งการแจ้งเตือนเมื่อค่าผิดปกติ และการสั่งอุปกรณ์อัตโนมัติ เช่น พัดลม ปั๊มน้ำ เครื่องตีน้ำ หรือระบบให้ปุ๋ย ฟาร์มที่ติดเซนเซอร์แต่ไม่มีใครดูค่า มักไม่ได้ผลตอบแทนตามที่คาดไว้
สินค้า E-POWER
ชุดอุปกรณ์สมาร์ทฟาร์มจาก E-POWER
E-POWER จัดหาเซนเซอร์ ตัวควบคุม และระบบอัตโนมัติสำหรับฟาร์ม ครบตั้งแต่จุดวัดไปจนถึงการสั่งงานและแจ้งเตือน
| กลุ่มสินค้า | รุ่น / ระบบ | ใช้กับ |
| แสงและอากาศ | RIKA RK200-03 Pyranometer, RIKA Weather Station, Electronic Rain Gauge, Anemometer | โรงเรือน สวน แปลงกลางแจ้ง |
| คุณภาพน้ำ | RIKA RK500-12 pH, JIRS PH/ORP-600, Supmea SUP-TDS210-C | ไฮโดรโปนิกส์ บ่อเลี้ยงสัตว์น้ำ |
| ระบบน้ำ | Supmea Electromagnetic Flowmeter, Radar Level Transmitter | ถังน้ำ บ่อ ระบบปั๊ม |
| ระบบอัตโนมัติ | E-POWER In-Line Fertigation System, FlowPLC, IoT Edge Gateway | ทุกประเภทฟาร์ม |
เซนเซอร์อุณหภูมิ-ความชื้น ความชื้นดิน CO ออกซิเจนละลายน้ำ และแอมโมเนีย สอบถามรุ่นที่เหมาะกับหน้างานได้ที่ทีมวิศวกร E-POWER
E-POWER SMART FARM
เชื่อมเซนเซอร์ทั้งฟาร์มไว้ในระบบเดียว
- เซนเซอร์ RS485 Modbus-RTU ติดตั้งในโรงเรือน แปลงปลูก คอกสัตว์ หรือบ่อ
- FlowPLC / IoT Edge Gateway อ่านค่าและสั่งงานอุปกรณ์อัตโนมัติด้วยลอจิก Node-RED ทำงานต่อได้แม้อินเทอร์เน็ตขัดข้อง
- ส่งข้อมูลผ่าน 4G หรือ LoRaWAN สำหรับพื้นที่ห่างไกล พร้อมระบบไฟโซลาร์เซลล์
- Dashboard และแจ้งเตือน ดูค่าทุกจุดผ่านมือถือ และรับแจ้งเตือนผ่าน LINE หรือ Telegram
- ต่อยอดได้ กับระบบผสมปุ๋ยอัตโนมัติ ระบบควบคุมปั๊มด้วยอินเวอร์เตอร์ และระบบควบคุมโรงเรือน
คำถามที่พบบ่อย
สมาร์ทฟาร์มใช้เซนเซอร์อะไรบ้าง?
ที่นิยม ได้แก่ อุณหภูมิและความชื้นอากาศ ความชื้นดิน EC ดิน แสง CO pH/EC น้ำ ออกซิเจนละลายน้ำ แอมโมเนีย สถานีอากาศ และระดับน้ำหรือแรงดัน เลือกตามชนิดพืชและสัตว์
เริ่มทำสมาร์ทฟาร์มควรติดเซนเซอร์ตัวไหนก่อน?
เริ่มจากตัวที่แก้ปัญหาที่เสียเงินมากที่สุด เช่น เซนเซอร์ DO สำหรับบ่อกุ้ง อุณหภูมิและความชื้นสำหรับโรงเรือน หรือความชื้นดินสำหรับสวนไม้ผล แล้วค่อยขยาย
ฟาร์มไม่มีไฟฟ้าและอินเทอร์เน็ตใช้เซนเซอร์ได้ไหม?
ได้ ใช้โซลาร์เซลล์และแบตเตอรี่จ่ายไฟ และส่งข้อมูลผ่าน 4G หรือ LoRaWAN
RS485 กับ 420mA เลือกแบบไหนดี?
RS485 Modbus-RTU ต่อเซนเซอร์หลายตัวบนสายเดียวได้และขยายง่าย ส่วน 420mA เหมาะเมื่อต้องต่อเข้า PLC หรือตัวควบคุมเดิมที่มีอยู่
เซนเซอร์สมาร์ทฟาร์มต้องดูแลอย่างไร?
ทำความสะอาดหัววัดตามสภาพหน้างาน คาลิเบรตเซนเซอร์คุณภาพน้ำและก๊าซตามรอบที่ผู้ผลิตแนะนำ และตรวจสายสัญญาณหลังพายุฝน
ไม่แน่ใจว่าฟาร์มของคุณควรเริ่มจากเซนเซอร์ตัวไหน?
ทีมวิศวกร E-POWER พร้อมช่วยประเมินหน้างาน แนะนำชุดเซนเซอร์ที่ตรงกับชนิดพืชและสัตว์ และออกแบบระบบสมาร์ทฟาร์มที่ขยายต่อได้
ปรึกษาทาง LINE @epower info@epower.co.thโทร 081-559-5145 · YouTube: Epower Service · TikTok: epowerservice_
บทความที่เกี่ยวข้อง: Smart Farm vs เกษตรปกติ · Soil Water Potential vs Soil Moisture · ระบบผสมปุ๋ยอัตโนมัติ Fertigation · ก๊าซแอมโมเนียในโรงเรือนไก่และฟาร์มสุกร · RIKA RK200-03 Pyranometer · Surge Protection RS485
