ฟาร์มไก่อัจฉริยะ ควบคุมอุณหภูมิโรงเรือนอีแวปด้วยระบบอัตโนมัติ
SMART POULTRY FARM
ฟาร์มไก่อัจฉริยะ ควบคุมอุณหภูมิโรงเรือนอีแวปด้วยระบบอัตโนมัติ
อุณหภูมิที่เหมาะกับไก่เนื้อแต่ละช่วงอายุ หลักการทำงานของโรงเรือนระบบปิด และวิธีใช้เซนเซอร์กับระบบอัตโนมัติลดอัตราการตาย เพิ่มอัตราแลกเนื้อ และประหยัดค่าไฟ
โรงเรือนไก่เนื้อควรมีอุณหภูมิเท่าไหร่?
อุณหภูมิที่เหมาะสมขึ้นกับอายุไก่ ลูกไก่แรกเกิดต้องการประมาณ 3233°C แล้วค่อย ๆ ลดลงสัปดาห์ละ 23°C จน ไก่อายุ 5 สัปดาห์ขึ้นไปอยู่ที่ประมาณ 2224°C ความชื้นสัมพัทธ์ควรอยู่ราว 6070% ในโรงเรือนอีแวป ต้องพิจารณาความเร็วลมด้วย เพราะลมทำให้ไก่รู้สึกเย็นกว่าอุณหภูมิจริง ฟาร์มไก่อัจฉริยะ ใช้เซนเซอร์หลายจุดร่วมกับตัวควบคุมอัตโนมัติ ปรับพัดลม แผงความเย็น และระบบกกให้ตรงตามช่วงอายุตลอด 24 ชั่วโมง
01
อุณหภูมิที่เหมาะสมของโรงเรือนไก่เนื้อตามช่วงอายุ
| อายุไก่ | อุณหภูมิเป้าหมาย | ข้อสังเกต |
| 03 วัน | 32-33°C | ลูกไก่ยังคุมอุณหภูมิร่างกายเองไม่ได้ ต้องกกให้อบอุ่น |
| 47 วัน | 30-32°C | หลีกเลี่ยงลมพัดโดนลูกไก่โดยตรง |
| สัปดาห์ที่ 2 | 28-30°C | เริ่มลดการกก เพิ่มการระบายอากาศขั้นต่ำ |
| สัปดาห์ที่ 3 | 26-28°C | ไก่เริ่มสร้างความร้อนเองมากขึ้น |
| สัปดาห์ที่ 4 | 24-26°C | เริ่มใช้ระบบอุโมงค์ลมและแผงความเย็นเต็มที่ในวันร้อน |
| 5 สัปดาห์ขึ้นไป | 22-24°C | ไก่ตัวใหญ่ร้อนง่ายที่สุด เสี่ยงเครียดจากความร้อนมาก |
ค่าข้างต้นเป็นแนวทางทั่วไป ควรใช้ร่วมกับคู่มือการเลี้ยงของสายพันธุ์ไก่ที่ใช้ และสังเกตพฤติกรรมไก่จริง เช่น ลูกไก่สุมกันแปลว่าหนาว ไก่อ้าปากหอบและกางปีกแปลว่าร้อน
อุณหภูมิที่ไก่รู้สึก ไม่เท่ากับที่เทอร์โมมิเตอร์อ่านได้
ในโรงเรือนอีแวปที่ใช้ลมแบบอุโมงค์ ลมที่พัดผ่านตัวไก่ทำให้รู้สึกเย็นกว่าอุณหภูมิจริงได้หลายองศา ไก่ใหญ่ได้ประโยชน์จากลมแรง แต่ลูกไก่จะหนาวและป่วยง่ายหากโดนลมมากเกินไป ส่วนความชื้นสูงทำให้ไก่ระบายความร้อนด้วยการหอบได้ยากขึ้น ระบบอัตโนมัติที่ดีจึง ไม่ได้ดูแค่อุณหภูมิ แต่ดูอายุไก่ ความชื้น และระดับการระบายอากาศประกอบกัน
02
โรงเรือนอีแวปทำงานอย่างไร?
โรงเรือนอีแวป (Evaporative Cooling House) คือโรงเรือนระบบปิดที่ใช้พัดลมดูดอากาศขนาดใหญ่ด้านท้ายโรงเรือน ดึงอากาศภายนอกผ่านแผงความเย็นที่เปียกน้ำด้านหน้า น้ำที่ระเหยจะดึงความร้อนออกจากอากาศ ทำให้อากาศที่เข้าโรงเรือนเย็นลง
ทิศทางลมในโรงเรือนอีแวป
ตลอดรุ่นการเลี้ยง โรงเรือนทำงานใน 3 โหมดหลัก
| โหมด | การทำงาน |
| ระบายอากาศขั้นต่ำ | ช่วงลูกไก่หรือคืนที่อากาศเย็น เปิดพัดลมน้อยตัวตามรอบเวลา เพื่อไล่แอมโมเนียและความชื้นโดยไม่ทำให้โรงเรือนเย็นเกิน |
| ช่วงเปลี่ยนผ่าน | เมื่ออุณหภูมิเริ่มสูง เพิ่มพัดลมเป็นขั้นๆ ระบายความร้อนส่วนเกินโดยยังไม่ใช้แผงความเย็น |
| อุโมงค์ลมและแผงความเย็น | วันร้อนหรือไก่ใหญ่ เปิดพัดลมเต็มกำลังและเปิดปั๊มน้ำแผงความเย็น ใช้ทั้งลมและการระเหยของน้ำช่วยลดความร้อน |
ข้อควรระวังเรื่องแผงความเย็น
แผงความเย็นทำงานได้ดีเมื่ออากาศแห้ง หากความชื้นในโรงเรือนสูงอยู่แล้ว การเปิดปั๊มแผงต่อจะเพิ่มความชื้นจนไก่ระบายความร้อนได้ยาก และพื้นวัสดุรองเปียกจนแอมโมเนียสูง ระบบอัตโนมัติจึงควรใช้ค่าความชื้นเป็นเงื่อนไขร่วมในการสั่งปั๊มแผงด้วย
03
เซนเซอร์ที่ฟาร์มไก่อัจฉริยะต้องมี
| เซนเซอร์ | ใช้ทำอะไร |
| อุณหภูมิ-ความชื้น (หลายจุด) | ติดหัว กลาง และท้ายโรงเรือนที่ระดับตัวไก่ เพราะท้ายโรงเรือนมักร้อนกว่าด้านแผงความเย็น ใช้ค่าเฉลี่ยในการควบคุม |
| แอมโมเนีย (NH) | เพิ่มการระบายอากาศเมื่อแอมโมเนียสูง โดยเฉพาะช่วงลูกไก่และกลางคืน |
| CO | บอกว่าการระบายอากาศขั้นต่ำเพียงพอหรือไม่ ช่วงที่ปิดโรงเรือนเพื่อกกลูกไก่ |
| แรงดันสถิต (Static Pressure) | วัดแรงดูดภายในโรงเรือน ใช้ปรับช่องลมเข้าให้ลมกระจายทั่วถึง และตรวจพบประตูเปิดค้างหรือโรงเรือนรั่ว |
| มิเตอร์น้ำ | ปริมาณน้ำดื่มที่ลดลงผิดปกติเป็นสัญญาณแรก ๆ ว่าไก่เริ่มป่วยหรือระบบน้ำมีปัญหา |
| ตรวจจับไฟดับและมิเตอร์ไฟฟ้า | แจ้งเตือนทันทีเมื่อไฟดับหรือไฟตก และติดตามค่าไฟของพัดลมและปั๊ม |
ความเสี่ยงที่ร้ายแรงที่สุด: ไฟดับในโรงเรือนระบบปิด
เมื่อพัดลมหยุดในโรงเรือนปิดที่มีไก่หนาแน่น อุณหภูมิจะพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว ไก่ใหญ่อาจตายจำนวนมากในเวลาไม่นาน ฟาร์มไก่อัจฉริยะต้องมีระบบแจ้งเตือนไฟดับที่ทำงานด้วยแบตเตอรี่สำรอง สั่งเครื่องปั่นไฟอัตโนมัติ และควรมีระบบเปิดม่านฉุกเฉินเพื่อให้อากาศถ่ายเท
04
ระบบอัตโนมัติช่วยอะไรได้บ้าง?
| ฟังก์ชัน | ประโยชน์ |
| เป้าหมายอุณหภูมิตามอายุไก่ | ระบบลดค่าเป้าหมายอัตโนมัติทุกวันตามกราฟการเลี้ยง ไม่ต้องให้คนเปลี่ยนค่าเอง |
| เปิดพัดลมเป็นขั้น | เพิ่มหรือลดพัดลมตามความร้อน พร้อม Hysteresis ไม่ให้เปิด-ปิดถี่ |
| ปรับรอบพัดลมด้วยอินเวอร์เตอร์ | ช่วงที่ไม่ต้องการลมเต็มกำลัง ลดรอบพัดลมลง ประหยัดไฟได้มากกว่าการเปิด-ปิดอย่างเดียว |
| คุมปั๊มแผงความเย็นตามความชื้น | เปิดเมื่ออุณหภูมิสูงและความชื้นยังไม่สูงเกิน ลดปัญหาโรงเรือนชื้นและพื้นเปียก |
| แจ้งเตือนผ่านมือถือ | อุณหภูมิผิดปกติ แอมโมเนียสูง น้ำดื่มลดลง หรือไฟดับ ส่งแจ้งเตือนผ่าน LINE หรือ Telegram ทันที |
| บันทึกข้อมูลทุกรุ่น | เปรียบเทียบสภาพอากาศกับน้ำหนักไก่ อัตราแลกเนื้อ และอัตราการตาย เพื่อปรับปรุงรุ่นถัดไป |
05
ระบบฟาร์มไก่อัจฉริยะจาก E-POWER
- เซนเซอร์ RS485 Modbus-RTU อุณหภูมิ ความชื้น แอมโมเนีย CO และแรงดันสถิต ติดตั้งหลายจุดในโรงเรือน พร้อมมิเตอร์น้ำและมิเตอร์ไฟฟ้า
- FlowPLC / IoT Edge Gateway ประมวลผลลอจิกควบคุมด้วย Node-RED สั่งพัดลม อินเวอร์เตอร์ ปั๊มแผงความเย็น และระบบกก ทำงานต่อได้แม้อินเทอร์เน็ตขัดข้อง
- หน้าจอ HMI หน้าโรงเรือน ให้สัตวบาลดูค่าและปรับกราฟอุณหภูมิตามอายุไก่ได้ง่าย
- Dashboard และแจ้งเตือน ดูทุกโรงเรือนผ่านมือถือ และรับแจ้งเตือนผ่าน LINE หรือ Telegram ตลอด 24 ชั่วโมง
- ปรับปรุงโรงเรือนเดิมได้ ติดตั้งเพิ่มเติมกับโรงเรือนอีแวปที่มีอยู่ โดยไม่ต้องสร้างใหม่
คำถามที่พบบ่อย
โรงเรือนไก่เนื้อควรมีอุณหภูมิเท่าไหร่?
ลูกไก่แรกเกิดประมาณ 3233°C แล้วลดลงสัปดาห์ละ 23°C จนไก่อายุ 5 สัปดาห์ขึ้นไปอยู่ที่ประมาณ 2224°C ความชื้นราว 6070%
ฟาร์มไก่อัจฉริยะคืออะไร?
คือฟาร์มที่ใช้เซนเซอร์และระบบควบคุมอัตโนมัติดูแลสภาพแวดล้อมในโรงเรือน เช่น อุณหภูมิ ความชื้น และแอมโมเนีย พร้อมบันทึกข้อมูลและแจ้งเตือนผ่านมือถือ
โรงเรือนอีแวปคืออะไร?
โรงเรือนระบบปิดที่ใช้พัดลมดูดอากาศผ่านแผงความเย็นที่เปียกน้ำ การระเหยของน้ำช่วยลดอุณหภูมิอากาศก่อนเข้าโรงเรือน
ทำไมต้องติดเซนเซอร์อุณหภูมิหลายจุด?
เพราะอากาศเย็นจากแผงความเย็นจะอุ่นขึ้นเรื่อย ๆ ระหว่างไหลไปท้ายโรงเรือน ท้ายโรงเรือนจึงมักร้อนกว่า ค่าจากจุดเดียวไม่ได้แทนทั้งโรงเรือน
ติดตั้งระบบอัตโนมัติกับโรงเรือนเดิมได้ไหม?
ได้ สามารถติดตั้งเซนเซอร์และตัวควบคุมเพิ่มเข้ากับพัดลม ปั๊มแผงความเย็น และระบบกกที่มีอยู่ โดยไม่ต้องสร้างโรงเรือนใหม่
อยากยกระดับโรงเรือนไก่ให้เป็นฟาร์มอัจฉริยะ?
ทีมวิศวกร E-POWER พร้อมสำรวจโรงเรือน ออกแบบระบบเซนเซอร์และการควบคุมอัตโนมัติ และติดตั้งระบบแจ้งเตือนให้ฟาร์มของคุณ
ปรึกษาทาง LINE @epower info@epower.co.thโทร 081-559-5145 · YouTube: Epower Service · TikTok: epowerservice_
