สถานีวัดระดับน้ำและปริมาณฝนอ่างเก็บน้ำ ใช้เรดาร์และเครื่องวัดฝนบนเสาเดียว

HYDROLOGY MONITORING
สถานีวัดระดับน้ำและปริมาณฝนอ่างเก็บน้ำ ใช้เรดาร์และเครื่องวัดฝนบนเสาเดียว
ฝนคือสาเหตุ ระดับน้ำคือผลลัพธ์ เมื่อวัดทั้งสองค่าบนสถานีเดียว จะเห็นได้ล่วงหน้าว่าน้ำในอ่างจะขึ้นเร็วแค่ไหน และตัดสินใจระบายน้ำได้ทันเวลา
สถานีวัดระดับน้ำและปริมาณฝน เป็นเครื่องมือพื้นฐานของการบริหารจัดการอ่างเก็บน้ำ ฝาย และแหล่งน้ำชุมชน แต่หลายพื้นที่ยังวัดระดับน้ำด้วยการอ่านไม้สต๊าฟวันละครั้ง และไม่มีข้อมูลฝนในพื้นที่รับน้ำเลย บทความนี้อธิบายว่าทำไมต้องวัดฝนคู่กับระดับน้ำ เลือกเซนเซอร์อย่างไร และออกแบบสถานีบนเสาเดียวให้ทำงานได้เองตลอด 24 ชั่วโมง ด้วยเรดาร์วัดระดับน้ำ Supmea SUP-WSR310 และเครื่องวัดปริมาณน้ำฝน RIKA RK400-01
ทำไมต้องวัดฝนคู่กับระดับน้ำในอ่างเก็บน้ำ?
เพราะ ปริมาณฝนบอกล่วงหน้าว่าน้ำกำลังจะมา ส่วน ระดับน้ำบอกว่าน้ำมาแล้วเท่าไหร่ เมื่อบันทึกทั้งสองค่าคู่กัน จะรู้ว่าฝนปริมาณหนึ่งทำให้น้ำในอ่างขึ้นกี่เซนติเมตรและใช้เวลากี่ชั่วโมง ช่วยคาดการณ์ระดับน้ำ วางแผนระบายน้ำก่อนล้นอ่าง และแจ้งเตือนน้ำท่วมได้เร็วขึ้น สถานีวัดระดับน้ำและปริมาณฝน บนเสาเดียวทำได้ทั้งหมดนี้ด้วยระบบโซลาร์เซลล์และการส่งข้อมูลแบบเรียลไทม์
01
ทำไมต้องวัดฝนคู่กับระดับน้ำ?
| สิ่งที่เห็นจากข้อมูล | ใช้ประโยชน์อย่างไร |
| ฝนตกหนัก ระดับน้ำยังไม่ขึ้น | น้ำกำลังไหลจากพื้นที่รับน้ำลงอ่าง เตรียมรับมือล่วงหน้าก่อนระดับน้ำขึ้นจริง |
| ฝนเท่ากัน แต่น้ำขึ้นต่างกัน | ต้นฤดูดินแห้งอุ้มน้ำได้มาก ปลายฤดูดินอิ่มน้ำ ฝนเพียงเล็กน้อยก็ทำให้น้ำขึ้นเร็ว |
| ระดับน้ำขึ้นโดยไม่มีฝน | อาจมีน้ำจากต้นน้ำหรือการปล่อยน้ำจากพื้นที่อื่น ควรตรวจสอบ |
| ความเข้มฝนสูงในเวลาสั้น | สัญญาณเสี่ยงน้ำป่าและน้ำหลาก ใช้ตั้งเกณฑ์แจ้งเตือนเป็นมิลลิเมตรต่อชั่วโมง |
| ข้อมูลย้อนหลังหลายปี | สร้างความสัมพันธ์ฝนกับระดับน้ำของอ่าง ใช้วางแผนเก็บกักและจัดสรรน้ำฤดูแล้ง |
02
องค์ประกอบของสถานีวัดระดับน้ำและปริมาณฝนบนเสาเดียว
การรวมเซนเซอร์ทั้งหมดไว้บนเสาเดียว ช่วยให้สถานีวัดระดับน้ำและปริมาณฝนใช้ตู้ควบคุม แหล่งจ่ายไฟ และระบบสื่อสารชุดเดียวกัน ลดต้นทุนงานโยธาและงานเดินสาย
โครงสร้างสถานี
ยอดเสา
แผงโซลาร์เซลล์ และเครื่องวัดฝนบนแขนยื่นในที่โล่ง
แขนยื่นเหนือน้ำ
เรดาร์วัดระดับน้ำ หันลงตั้งฉากกับผิวน้ำ
ตู้ควบคุม
PLC หรือ IoT Gateway แบตเตอรี่ ตัวควบคุมการชาร์จ และอุปกรณ์สื่อสาร 4G
ระบบป้องกัน
สายดิน และอุปกรณ์ป้องกันไฟกระชากสำหรับสาย RS485 และไฟเลี้ยง
03
ทำไมใช้เรดาร์วัดระดับน้ำในอ่างเก็บน้ำ
เรดาร์ยิงคลื่นลงไปที่ผิวน้ำและวัดระยะจากเวลาที่คลื่นสะท้อนกลับ แล้วคำนวณระดับน้ำจาก ระดับน้ำ = ความสูงที่ติดตั้ง - ระยะที่วัดได้ ข้อดีเมื่อเทียบกับเซนเซอร์แบบอื่นในงานอ่างเก็บน้ำ มีดังนี้
| หัวข้อ | เรดาร์ | แบบจุ่มใต้น้ำ | อัลตราโซนิก |
| สัมผัสน้ำ | ไม่สัมผัส | จมน้ำตลอด | ไม่สัมผัส |
| ตะกอนและขยะ | ไม่ได้รับผล | ตะกอนทับหัววัด ขยะพันสาย | ไม่ได้รับผล |
| ฝน หมอก ลม อุณหภูมิ | ได้รับผลน้อยมาก | ไม่ได้รับผล | คลื่นเสียงเพี้ยนตามอุณหภูมิและลม |
| การดูแลรักษา | น้อยมาก | ต้องถอดล้างเป็นระยะ | น้อย |
สำหรับสถานีวัดระดับน้ำและปริมาณฝน เรดาร์ความถี่ 80 GHz อย่าง SUP-WSR310 มี มุมลำคลื่นแคบเพียง 6 องศา จึงไม่สะท้อนเสาหรือตลิ่งข้างเคียงง่าย เหมาะกับการติดตั้งบนแขนยื่นจากเสาริมอ่างเก็บน้ำ
04
เครื่องวัดปริมาณน้ำฝนแบบถ้วยกระดกทำงานอย่างไร
น้ำฝนไหลผ่านปากรับน้ำขนาด 200 มม. ลงสู่ถ้วยกระดกที่ปรับเทียบให้กระดกทุกครั้งที่ได้น้ำครบ 0.2 มม. ทุกครั้งที่ถ้วยกระดกจะส่งสัญญาณพัลส์หนึ่งครั้ง และอีกด้านของถ้วยจะเลื่อนมารับน้ำต่อ ระบบนับจำนวนครั้งเพื่อคำนวณปริมาณฝนสะสม และคำนวณ ความเข้มฝนเป็นมิลลิเมตรต่อชั่วโมง จากจำนวนครั้งที่กระดกในช่วงเวลาหนึ่ง ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญที่สุดของสถานีวัดระดับน้ำและปริมาณฝนในการเตือนภัยน้ำหลาก
ข้อควรระวังเมื่อติดเครื่องวัดฝนบนเสาเดียวกับเรดาร์
เครื่องวัดฝนต้องอยู่ในที่โล่ง ไม่มีแผงโซลาร์เซลล์ ป้าย หรือส่วนของเสาบังหรือทำให้น้ำหยดลงปากรับน้ำ ควรติดบนแขนยื่นแยกหรือยอดเสา ปรับระดับให้ได้แนวตั้งด้วยระดับน้ำฟองอากาศที่ฐาน และติดหนามกันนกเกาะเพื่อไม่ให้ขี้นกอุดตัวกรอง
สินค้าแนะนำ
เซนเซอร์สำหรับสถานีวัดระดับน้ำและปริมาณฝน จาก E-POWER
Supmea SUP-WSR310 เรดาร์วัดระดับน้ำ
| หลักการ | เรดาร์ FMCW 80 GHz ไม่สัมผัสน้ำ |
| ช่วงวัด | 0-15 m |
| ความแม่นยำ | ±3 mm |
| มุมลำคลื่น / ระยะบอด | 6 องศา / ไม่เกิน 0.2 m |
| สัญญาณ / ไฟเลี้ยง | RS485 / 9-36 VDC |
เครื่องวัดปริมาณน้ำฝนแบบถ้วยกระดก
| ปากรับน้ำ / ความละเอียด | Ø200 mm / 0.2 mm ต่อการกระดก |
| ความเข้มฝนที่วัดได้ | สูงสุด 4 mm/นาที (ทนได้ถึง 10 mm/นาที) |
| ความแม่นยำ | ±4% (ทดสอบที่ความเข้มฝน 2 mm/นาที) |
| สัญญาณ | พัลส์จากรีดสวิตช์ หรือ RS485 Modbus-RTU (ไฟเลี้ยง 12-24 VDC) |
| วัสดุ / น้ำหนัก | ปากรับน้ำสแตนเลส 304 ถ้วยกระดก ABS / 3.5 kg |
| อุปกรณ์เสริม | ตัวกรองถอดล้างได้ หนามกันนก และระบบทำความร้อน |

05
เทคนิคติดตั้งสถานีวัดระดับน้ำและปริมาณฝนริมอ่างเก็บน้ำ
- ตั้งเสาริมน้ำ ยื่นแขนเรดาร์ออกเหนือผิวน้ำ ให้พ้นตลิ่งและพืชริมน้ำ ลำคลื่นต้องตกลงผิวน้ำโดยตรงในทุกระดับน้ำ
- คำนวณความสูงติดตั้งจากระดับน้ำสูงสุด ระดับน้ำท่วมสูงสุดต้องยังห่างจากหน้าเรดาร์มากกว่าระยะบอด 0.2 m และระดับน้ำต่ำสุดต้องอยู่ในช่วงวัด 15 m
- อ้างอิงกับระดับมาตรฐาน วัดความสูงติดตั้งเทียบกับหมุดหลักฐานหรือไม้สต๊าฟของอ่าง เพื่อให้ค่าที่ได้ใช้ร่วมกับข้อมูลเดิมได้
- วางตู้ควบคุมบนตลิ่งที่น้ำท่วมไม่ถึง และหันแผงโซลาร์เซลล์รับแดดเต็มที่ โดยไม่บังเครื่องวัดฝน
- แยก Slave Address ของอุปกรณ์ RS485 เซนเซอร์หลายรุ่นออกจากโรงงานด้วย Address 1 เหมือนกัน ต้องตั้งให้ไม่ซ้ำก่อนต่อบนสายเดียวกัน
- ต่อสายดินและติดอุปกรณ์ป้องกันไฟกระชาก เสาริมน้ำในที่โล่งเสี่ยงฟ้าผ่าสูง
- ทำความสะอาดตัวกรองเครื่องวัดฝน ตามรอบ เพื่อไม่ให้ใบไม้หรือแมลงอุดตัน
06
ระบบสถานีวัดระดับน้ำและปริมาณฝนจาก E-POWER
- ตัวแทนจำหน่าย Supmea และ RIKA จัดหาเรดาร์วัดระดับน้ำ เครื่องวัดฝน และเซนเซอร์สภาพอากาศอื่นได้ครบ
- PLC EC201S, PLC Haiwell หรือ FlowPLC อ่านค่าผ่าน RS485 Modbus-RTU คำนวณระดับน้ำ ปริมาณฝนสะสมรายวัน และความเข้มฝนรายชั่วโมง
- ระบบไฟโซลาร์เซลล์และสื่อสาร 4G ทำงานได้เองในพื้นที่ห่างไกล พร้อมบันทึกข้อมูลในเครื่องเมื่อสัญญาณหลุด
- หน้าจอ HMI และ Dashboard แสดงกราฟฝนเทียบระดับน้ำ และแจ้งเตือนผ่าน LINE หรือ Telegram เมื่อระดับน้ำหรือความเข้มฝนเกินเกณฑ์
- ออกแบบและติดตั้งครบชุด ตั้งแต่เสา แขนยื่น ตู้ควบคุม ไปจนถึงทดสอบเทียบค่าเซนเซอร์ก่อนส่งมอบ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับสถานีวัดระดับน้ำและปริมาณฝน
ทำไมต้องวัดฝนคู่กับระดับน้ำในอ่างเก็บน้ำ?
เพราะฝนบอกล่วงหน้าว่าน้ำกำลังจะมา ส่วนระดับน้ำบอกผลที่เกิดขึ้น เมื่อวัดคู่กันจะคาดการณ์ระดับน้ำ วางแผนระบายน้ำ และแจ้งเตือนน้ำท่วมได้เร็วขึ้น
เรดาร์วัดระดับน้ำคำนวณระดับน้ำอย่างไร?
เรดาร์วัดระยะจากหน้าเซนเซอร์ถึงผิวน้ำ แล้วนำความสูงที่ติดตั้งลบด้วยระยะที่วัดได้ จะได้ระดับน้ำ
เครื่องวัดฝนแบบถ้วยกระดกวัดความเข้มฝนได้ไหม?
ได้ โดยนับจำนวนครั้งที่ถ้วยกระดกในช่วงเวลาหนึ่ง เช่น RK400-01 กระดกทุก 0.2 มม. ระบบจึงคำนวณเป็นมิลลิเมตรต่อชั่วโมงได้
ติดเครื่องวัดฝนกับเรดาร์บนเสาเดียวกันได้ไหม?
ได้ หากเครื่องวัดฝนอยู่ในที่โล่ง ไม่ถูกแผงโซลาร์เซลล์หรือส่วนของเสาบัง และปรับระดับให้ตั้งตรง
สถานีทำงานได้ในพื้นที่ไม่มีไฟฟ้าไหม?
ได้ ใช้แผงโซลาร์เซลล์และแบตเตอรี่จ่ายไฟ และส่งข้อมูลผ่าน 4G พร้อมบันทึกข้อมูลในเครื่องเมื่อสัญญาณขาดหาย
ต้องการสถานีวัดระดับน้ำและปริมาณฝนสำหรับอ่างเก็บน้ำ?
ทีมวิศวกร E-POWER พร้อมสำรวจหน้างาน ออกแบบเสาและตู้ควบคุม เลือกเซนเซอร์ ติดตั้ง และทำระบบแจ้งเตือนผ่านมือถือครบวงจร
ปรึกษาทาง LINE @epower info@epower.co.thโทร 081-559-5145 · YouTube: Epower Service · TikTok: epowerservice_
อ้างอิง / Reference: www.rikasensor.com, www.supmea.com


